در مواقعی که قفل به درستی نمی چرخد یا کلید به سختی به داخل قفل می رود، بدون نیاز به تعویض کل قفل و فقط با تعویض مغزی مشکل برطرف می شود. در واقع در اکثر موارد، مشکل خرابی قفل فقط با تعویض مغزی آن برطرف می شود. به طور کلی عملکرد و سلامت قفل، به صورت مستقیم بر امنیت خانه و محل کار ما تاثیر می گذارد. با نصب قفل کمکی می‌توانیم امنیت خانه خود را بالا ببریم. اما سلامت قفل نیز مهم است و بر امنیت محل کار و زندگی ما تاثیر می گذارد.
در ادامه این مطلب، تصمیم داریم بیشتر در رابطه با علائم و نشانه های خرابی مغزی قفل صحبت کنیم و همچنین به شما بگوییم که چه زمانی باید به فکر تعویض مغزی قفل درب خود باشید.
مغزی قفل چیست و چه نقشی در امنیت درب دارد؟
مغزی یکی از بخش های مهم و اصلی سیستم قفل درب و شامل همان بخشی است که کلید در داخل آن قرار می گیرد. در واقع، مکانیزم قفل با قرارگیری کلید در داخل مغزی و چرخاندن کلید فعال می شود. به عبارت دیگر، با قرارگیری کلید در داخل مغزی و چرخش آن، مکانیزم داخلی قفل فعال می شود و زبانه قفل حرکت می کند. از این رو در صورت خرابی مغزی، فرایند باز و بسته شدن قفل درب نیز دچار اختلال می شود. در چنین شرایطی ما برای رفع مشکل باید با کلید سازی شبانه روزی تماس بگیریم. کیفیت و سلامت مغزی، نقش بسیار موثری در امنیت و عملکرد درست قفل دارد. به همین دلیل، کوچک ترین ایراد در عملکرد و سلامت مغزی، به طور کامل عملکرد و امنیت قفل و درب را تحت تاثیر قرار می دهد.
از کجا بفهمیم مغزی قفل خراب شده است؟
زمانی که مغزی قفل خراب باشد، به درستی کار نمی کند و کلید نیز به راحتی در داخل آن نمی چرخد. در نتیجه برای باز کردن درب منزل بدون کلید دچار مشکل می شویم. به طور کلی، مهم ترین علائم و نشانه های خرابی مغزی قفل و زمان مناسب برای تعویض مغزی قفل شامل موارد زیر است.
کلید به سختی داخل مغزی قفل وارد یا خارج می شود
زمانی که مغزی سالم و بدون ایراد باشد، کلید به راحتی در داخل آن قرار می گیرد و به صورت کاملاً روان می چرخد. بنابراین، در صورتی که کلید به سختی و با فشار به داخل قفل برود، مغزی خراب و فرسوده است و باید تعویض شود. البته در برخی موارد، ممکن است ایراد از کلید باشد. به همین دلیل، قبل از اقدام به تعویض مغزی، باید کلید را به دقت بررسی کنیم و مطمئن شویم که کلید کاملاً سالم است.
کلید در مغزی قفل گیر می کند
اگر مغزی خراب باشد، کلید در داخل آن گیر می کند و ما به سختی می توانیم آن را بچرخانیم. بنابراین، در صورت مشاهده این مشکل، حتماً باید به فکر تعویض مغزی باشیم. زیرا عدم توجه به این مشکل، موجب می شود که کلید در داخل قفل گیر کند و دیگر بیرون نیاید. حتی در برخی موارد نیز ممکن است کلید در داخل قفل بشکند.
بنابراین، در مواقعی که کلید به صورت مرتب در داخل مغزی گیر می کند، حتماً باید از کلید سازی شبانه روزی بخواهیم که سیستم قفل ما را بررسی کند. زیرا عدم توجه به این مشکل، به کل ساختار و سیستم قفل آسیب می زند و در نتیجه، هزینه های تعمیر آن بالا می رود. حتی در برخی موارد، قفل دیگر به طور کامل از کار می افتد.
کلید در قفل نمی چرخد یا قفل باز نمی شود
یکی دیگر از نشانه های رایج خرابی مغزی قفل این است که کلید راحت وارد مغزی می شود. اما هنگامی که آن را می چرخانیم، عمل نمی کند. البته این مشکل گاهی به دلیل خرابی زبانه یا عدم تنظیم درب نیز اتفاق می افتد. به همین دلیل، در چنین شرایطی لازم است قبل از اقدام به تعویض مغزی، از یک متخصص بخواهیم که قفل را بررسی کند تا علت اصلی این مشکل را تشخیص بدهد.
کلید بدون باز کردن قفل می چرخد
زمانی که مغزی قفل خراب باشد، کلید در داخل آن می چرخد، اما نمی تواند قفل را باز کند. از این رو، برای باز کردن درب منزل دچار مشکل می شویم.
مغزی قفل شکسته یا آسیب دیده است
قفل از قطعات مکانیکی مختلفی تشکیل می شود و در طول زمان، به دلیل استفاده مکرر، فرسوده و خراب می شود. از این رو، زمانی که مغزی قفل به دلیل فرسودگی آسیب ببیند یا بشکند، چاره ای به جز تعویض آن وجود ندارد.
تعمیر مغزی قفل بهتر است یا تعویض آن؟
در ۹۰ درصد مواقع، خرابی قفل با تعویض مغزی یا توپی آن برطرف می شود. پس به طور کلی، هزینه تعویض مغزی در مقایسه با تعویض قفل، یک راهکار بسیار مقرون به صرفه تر محسوب می شود. معمولاً در طول زمان با استفاده مکرر از قفل، پین ها و ساچمه های داخلی مغزی آن فرسوده می شوند. به همین دلیل، تعمیر مغزی یک راه حل موقت است و پس از تعمیر، مغزی دوباره خیلی زود عملکرد درست خود را از دست می دهد و خراب می شود. از این رو، برای حفظ امنیت منزل و محل کار خود، تعویض مغزی در مقایسه با تعمیر آن راهکار منطقی تر و عاقلانه تری است. زیرا با تعویض مغزی، عملکرد قفل دوباره همانند روزهای اول کاملاً روان می شود و ایمنی قفل نیز بالا می رود.
چه زمانی تعویض مغزی قفل ضروری است؟
همان طور که در مبحث قبلی نیز به این نکته اشاره کردیم، تعمیر مغزی یک راهکار موقت است. به همین دلیل، در صورت مشاهده هرگونه خرابی در عملکرد مغزی قفل، باید به فکر تعویض آن باشیم. معمولاً با مشاهده هر کدام از علائم و نشانه های زیر، باید مغزی قفل را عوض کنیم.
گم شدن یا سرقت کلید
در صورتی که کلید قفل خود را گم کنیم، حتی با وجود داشتن یک نسخه از آن، بهتر است مغزی قفل را عوض کنیم. زیرا در این صورت، احتمال دسترسی افراد غریبه به محل کار و منزل ما بالا می رود. در واقع، در چنین شرایطی تعویض مغزی قفل برای حفظ امنیت محل زندگی و کار ما الزامی است.
شکستن یا آسیب دیدن مغزی قفل
زمانی که مغزی قفل می شکند یا آسیب می بیند، تعمیر آن عملاً غیرممکن می شود و در چنین شرایطی نیز ما چاره ای به جز تعویض مغزی قفل نداریم.
خرابی مکرر مغزی قفل
در مواقعی که مغزی قفل مکرر خراب می شود و کلید در داخل آن گیر کند و با استفاده از اسپری روان کننده مشکل برطرف نشود باید مغزی را تعویض کنیم. زیرا در چنین شرایطی، ساچمه های داخلی دیگر کاملاً فرسوده شده‌اند و قفل باید تعویض شود.
کاهش امنیت قفل و قدیمی شدن مغزی
میزان امنیت مغزی های قدیمی در مقایسه با مغزی های پیشرفته و به روز پایین است. زیرا این مغزی ها معمولاً با استفاده از سنجاق و دیگر روش های مشابه به راحتی باز می شوند. از این رو، ما برای حفظ امنیت محل زندگی و کار خود، باید مغزی قدیمی را با مغزی های ضد سرقت و ایمن جدید تعویض کنیم.
گیر کردن کلید و احتمال قفل شدن کامل درب
در مواقعی که کلید به راحتی در داخل مغزی جا می گیرد، اما به سختی در داخل آن می چرخد و همچنین به سختی نیز بیرون می آید، احتمال شکستن کلید در داخل مغزی بسیار بالا است. بنابراین، در چنین شرایطی قبل از آنکه دچار دردسرهای جدی تر شویم، باید به فکر تعویض مغزی باشیم.
نحوه تعویض مغزی قفل چگونه است؟
معمولاً تعویض مغزی قفل کار ساده ای است و در طی چند مرحله مختلف انجام می شود. به طور کلی، مراحل تعویض مغزی قفل به شرح زیر است.
باز کردن پیچ اصلی
در اولین گام، باید پیچ بلند روی لبه قسمت ضخامت درب، را که در امتداد مغزی قفل قرار دارد، باز کنیم. برای این منظور، باید از یک پیچ گوشتی مناسب کمک بگیریم.
تنظیم زبانه مغزی
در این مرحله برای تنظیم زبانه مغزی، باید کلید را در داخل قفل قرار بدهیم و آن را حدود ۱۵ تا ۳۰ درجه بچرخانیم. این کار به ما کمک می کند که زبانه متحرک داخل مغزی با بدنه آن کاملاً هم تراز و تنظیم شود.
خارج کردن مغزی فرسوده و قدیمی
در این مرحله، زمانی که ما کلید را به سمت خودمان بکشیم، مغزی به راحتی از محل نصب خود خارج می شود. به این ترتیب، می توانیم مغزی را از داخل قفل بیرون بیاوریم.
نصب مغزی جدید
سپس باید مغزی جدید را در داخل قفل قرار بدهیم و کلید را کمی بچرخانیم. به این ترتیب، مغزی در داخل قفل جا می افتد. در پایان نیز باید دوباره پیچ روی لبه درب را با پیچ گوشتی محکم ببندیم.
تعویض مغزی قفل برای چه درب هایی انجام می شود؟
معمولاً بسته به نوع درب، مغزی های مختلفی وجود دارد. از این رو، ساختار مغزی ها بر اساس نوع درب ها متفاوت است. معمولاً برای مدل های مختلف درب های زیر، تعویض مغزی امکان پذیر است.
تعویض مغزی قفل درب چوبی
معمولاً تعویض مغزی قفل درب های چوبی به راحتی امکان پذیر است. حتی می توانیم بگوییم که یکی از رایج ترین موارد تعویض مغزی قفل، درب های چوبی هستند. معمولاً برای درب های چوبی از مغزی های استاندارد ۶ یا ۷ سانتی متری استفاده می شود و فرایند تعویض این مغزی ها روند ساده ای دارد.
تعویض مغزی قفل درب حیاط
قفل و درب و همچنین مغزی درب های حیاط معمولاً در معرض عوامل محیطی نظیر برف، باد، باران و غیره قرار دارد. از این رو، این مغزی ها معمولاً در مقایسه با درب های چوبی زودتر زنگ می زنند و خراب می شوند. به همین دلیل، برای آنکه بتوانیم به راحتی مغزی قفل درب حیاط را باز کنیم، باید حتماً از اسپری زنگ بر کمک بگیریم. در واقع، استفاده از اسپری زنگ بر قبل از اقدام به بازگشایی پیچ ها، کمک بسزایی به کار ما می کند.
تعویض مغزی قفل درب حیاط قدیمی
در بیشتر قفل های قدیمی درب حیاط، معمولاً مغزی و بدنه قفل یکپارچه هستند. بنابراین، در چنین شرایطی در صورت خرابی مغزی، باید کل قفل تعویض شود. در برخی موارد نیز مغزی جدا از بدنه قفل است که در چنین شرایطی، به راحتی می توانیم مغزی را بدون نیاز به تعویض کل قفل، تعویض کنیم.
تعویض مغزی قفل درب ضد سرقت
درب های ضد سرقت معمولاً دو قفل، یکی در بالا و یکی در پایین دارند و مغزی آنها نیز نامتقارن است. به عبارت دیگر، ابعاد و اندازه مغزی قفل این درب ها متفاوت از هم است. برای تعویض مغزی قفل درب ضد سرقت، ابتدا باید قاب محافظ را باز کنیم و سپس مغزی را که معمولاً از نوع کامپیوتری با طول های ۷ الی ۹ سانتی متری است، با یک نمونه جدید تعویض کنیم.
تعویض مغزی قفل کتابی
معمولاً مغزی بسیاری از قفل های کتابی جدید قابل تعویض هستند. این قفل ها معمولاً یک پیچ آلن پنهان بر روی بدنه خود دارند و نوع مغزی آنها نیز برنجی است. از این رو، برای تعویض مغزی ابتدا باید پیچ آلن روی قفل را با آچار مخصوص باز کنیم و سپس مغزی را از محل نصب آن بیرون بیاوریم. لازم به ذکر است که تعویض مغزی قفل کتابی به مهارت بالایی نیاز دارد و این کار حتماً باید با استفاده از تجهیزات مناسب و توسط کلیدساز انجام شود.
هنگام انتخاب مغزی قفل جدید به چه نکاتی توجه کنیم؟
معمولاً برای انتخاب یک مغزی مناسب و استاندارد، باید نکات مختلفی را در نظر بگیریم که مهم ترین و اصلی ترین آنها شامل موارد زیر هستند.
ابعاد و اندازه
معمولاً مغزی ها از نظر ابعاد و اندازه انواع مختلفی دارند. از این رو، باید مغزی جدید را از نظر ابعاد و اندازه کاملاً مشابه با مغزی قدیمی بخریم. حتی برای جلوگیری از اشتباه در انتخاب و خرید، بهتر است مغزی قدیمی را نیز به همراه خود به ابزار فروشی ببریم.
جنس مغزی
مغزی ها از نظر جنس نیز انواع مختلفی دارند و معمولاً بهترین مغزی قفل از نظر جنس، مغزی برنجی است. زیرا این موارد در برابر سایش و زنگ زدگی مقاومت بالایی دارند و به راحتی خراب نمی شوند. اما مغزی های ارزان قیمت آلومینیومی و سربی، نه تنها در برابر سایش و زنگ زدگی مقاوم نیستند، بلکه به راحتی نیز می شکنند.
نوع کلید
دیگر نکته مهم برای انتخاب مغزی مناسب، نوع کلید است. معمولاً برای انواع مختلف کلید نظیر کلیدهای ساده، کامپیوتری، شیاردار و پله ای، مغزی های مناسب و مختلفی وجود دارد. از این رو، ما باید بر اساس نوع کلید خود، مغزی مناسب را انتخاب کنیم.
برند
دیگر نکته مهم که در این رابطه باید در نظر بگیریم، انتخاب یک برند معتبر و باکیفیت است. زیرا معمولاً برندهای معتبر محصولات خود را با استفاده از ساچمه ها و فنرهای باکیفیت تری تولید می کنند. به همین دلیل محصولات آنها طول عمر مفید بالاتری دارند.
هزینه تعویض مغزی قفل چقدر است؟
هزینه تعویض مغزی قفل تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. معمولاً قیمت خود مغزی بسته به جنس، نوع کلید و برند آن متفاوت است. به عنوان مثال، مغزی های درب های ضد سرقت در مقایسه با موارد معمولی قیمت بالاتری دارند. اجرت کلیدساز نیز از دیگر عوامل تاثیرگذار بر هزینه ها محسوب می شود. لازم به ذکر است که تعویض مغزی یک فرایند تخصصی است و حتماً باید توسط افراد متخصص و کلید سازی شبانه روزی انجام شود. هزینه ایاب والذهاب و اجرت تعویض نیز از دیگر مواردی است که برای محاسبه هزینه تعویض مغزی قفل باید در نظر بگیریم.
آیا تعویض مغزی قفل را خودمان انجام دهیم یا از کلیدساز کمک بگیریم؟
همان‌طور که در مبحث قبلی نیز به این نکته اشاره کردیم، تعویض مغزی قفل یک فرایند تخصصی محسوب می‌شود. به همین دلیل، بهتر است برای این منظور از یک کلیدساز حرفه‌ای کمک بگیریم. البته اگر درب از نوع چوبی ساده باشد و پیچ‌های آن نیز زنگ نزده باشند، می‌توان با توجه به مراحلی که در طول مطلب قبلی توضیح داده شد، مغزی قفل را تعویض کرد.در صورتی که کلید داخل قفل بشکند یا درب از نوع ضد سرقت و دارای قاب محافظ باشد، بهتر است برای باز کردن در بدون کلید، تعویض مغزی یا نصب قفل کمکی از خدمات کلیدساز سیار استفاده کنیم تا متخصص بتواند در محل مشکل را بررسی و بدون آسیب‌زدن به درب برطرف کند. همچنین، درخواست کمک از کلیدساز در مواردی که مغزی گیر کرده و با چرخاندن کلید از جای خود خارج نمی‌شود یا پیچ‌های قفل هرز یا زنگ‌زده هستند، ضروری است.